Shift happens!

 

De blockchain en de toepassing ervan in Bitcoin stonden onlangs centraal in een van de lunches van Directeuren Netwerk. ‘Over tien jaar is de hele financiële wereld op z’n kop gezet’, zo kregen wij te horen. En begrijp me niet verkeerd, ik sta daar volledig achter. Niet alleen het financiële systeem gaat veranderen, alles is aan het veranderen. Sneller dan ooit te voren. Een van die ‘veranderdomeinen’ is de werkgelegenheid. De werkloosheid staat nu op een laag punt: 5,6% van de totale beroepsbevolking. Niet verkeerd toch? Laten we dat met al die technologische ontwikkelingen over tien jaar nog maar eens zien…

 

Robots pikken nu al banen in

Enkele maanden geleden reed er een truck vol met bier van de ene naar de andere kant van de Verenigde Staten. Op het eerste gezicht niets vreemds; ‘trucker’ is in veel Amerikaanse staten de meest voorkomende baan. Echter, er zat niemand achter het stuur. Een intelligent programma bestuurde de truck en zo kwam het bier precies op tijd aan de andere kant van de VS aan.

Van alle banen die er momenteel zijn, heeft 47% hiervan een hoge kans op vervanging door automatisering. Een robot kan straks veel beter ‘zien’ of een aardbei er klaar voor is om geplukt te worden dan die scholieren die je voor drie euro kon laten werken. Kassamedewerkers zijn niet meer nodig wanneer een reeks camera’s jou door de winkels volgt, afrekenen kan vervolgens meteen digitaal. Ook banen waar wat meer denkvermogen voor nodig is, staan op de tocht. Waar juridisch medewerkers vroeger de archiefkasten indoken, kost het een advocaat nu twee seconden om naar informatie te zoeken in de ‘juridische Google’. Aandelen kopen en verkopen met dure traders is verleden tijd; al meer dan de helft wordt door computers uitgevoerd. Er is zelfs al een robot die een positie heeft gekregen in het bestuur van een durfkapitalist. Over durven gesproken…

 

Automatisering en aantasting werkgelegenheid, dat hebben we al eens meegemaakt toch?

Het verhaal dat automatisering de werkgelegenheid kapot maakt, is niet van vandaag of gisteren.

Toen in de 19de eeuw de weefmachines hun entree maakten, was er een groot protest van de arbeiders. De protesteerders (Luddieten) noemden de machines een ‘fraudulente manier om standaard arbeidspraktijken te omzeilen’. Natuurlijk was er nog genoeg werk te doen na deze introductie. Waar begin 19de eeuw nog vrijwel iedereen op de boerderij werkte, zorgt nu een zeer klein percentage van de bevolking voor al ons eten. Ondanks grote veranderingen hebben mensen altijd wel weer een nieuwe baan gevonden. Iemand hoeft niet meer hersenloos schroefjes aan te draaien. Waar veel productiebanen verloren gaan, komen er juist weer veel servicebanen bij.

 

Wat is er nu anders?

Wanneer je omschoolt van boer naar barista moet je nieuwe dingen leren. Maar het is te overzien. Enkele cursussen brengen je het verschil bij tussen een Latte Macchiato en een Venti Caramel Apple Frappuccino. En als je kijkt naar de hoeveelheid vacatures, dan zouden er toch nog genoeg mensen moeten zijn om deze te vullen? Nee, want de robots die baan komen inpikken, worden steeds slimmer en slimmer. De vaardigheden die nodig zijn voor nieuwe banen, zijn de vaardigheden die de robots nog niet hebben. Maar juist die robots krijgen meer en meer vaardigheden. En dat kunnen wij, ‘gewone mensen’, niet bijbenen. Heel slimme mensen (die de goede studie kiezen), zoals mijn compagnon Onno, studeren aan de Rotterdam School of Management af met een titel in Business Information Management. Heel kort door de bocht betekent dat grote sets van data omzetten in begrijpelijke informatie. Toen hij afstudeerde waren er 100 anderen. Ondertussen studeren er 500 mensen per jaar af. En allemaal krijgen ze een goed salaris en een leasebak aangeboden.

Dat lijken veel banen, maar dit alles valt in het niet bij de mensen die als journalist, verkoopmedewerker, pr-medewerker, taxichauffeur of als beveiliger zijn opgeleid. Deze banen, voor ‘gewone mensen’ zijn binnen tien jaar allemaal significant gerobotiseerd. Vrijwel elke baan waar routine in zit, staat op de tocht. Het is voor niemand leuk om routinewerk te doen en dat zijn juist de banen die verdwijnen. Shift happens! Zowel in productie als op kantoor.

 

Floris, hoe kun je als directeur nou blij zijn dat robots banen inpikken?

De technologische ontwikkelingen zorgen ervoor dat het weer tijd is om mensenwerk te doen. Banen waarbij je moet nadenken blijven namelijk nog wel even. Banen waarbij innovatie, communicatie en strategisch denken voorop staan, die blijven sowieso. En dat is wat voor mij het directeur zijn zo leuk maakt. Het ene computerprogrammaatje stuurt mij automatische reminders, een ander houdt onze voorraad bij en wéér een ander zorgt ervoor dat onze shakes bij elkaar worden gemengd. Hier op kantoor denken we na over strategie, marketing en toekomstplannen. En geloof me, hier is ook veel geautomatiseerd. Wanneer ik denk aan de toekomst, dan zijn we straks alleen nog maar bezig zijn met de uitdagende, mag ik zeggen leuke, onderdelen van onze jobs. Dat geldt niet alleen voor directeuren, maar ook voor onze medewerkers. Net zoals met de blockchain en Bitcoins; de progressie van de robots lijkt mogelijk nog langzaam te gaan. Maar binnen tien jaar leven we in een geheel andere wereld.

 

Meer weten?

Wil je hier meer over weten dan beveel ik je de volgende twee bronnen ten harte aan:

15 minuten durend filmpje op Youtube met de titel ‘Humans Need not Apply’ en

Boek van Stanford professor Jerry Kaplan met dezelfde titel.

 

Dit gastblog is geschreven door Floris Wolswijk, oprichter / directeur van Queal.

In het tempo van de hedendaagse innovatie, vervullen wij de behoefte aan inspiratie en sparring doormiddel van kwalitatieve en kleinschalige bijeenkomsten voor directeuren.