Jan-Willem Smit toont dagelijkse uitdagingen tijdens ‘snoepreis’ op 30 augustus

Ambachtelijk en innovatief hoeven elkaar niet te bijten. En zeker niet in een snoepjesfabriek. Dat vindt Jan-Willem Smit, eigenaar van De Grens Suikerwerken in het Zeeuwse Clinge. De fabriek werd in 1984 opgericht door Fred Landzaat. Smit nam het bedrijf in 2010 en liet er een frisse wind doorheen waaien. We spraken met hem over zijn dagelijkse uitdagingen. Dit als zoet voorproefje op onze gastlunch en rondleiding op 30 augustus.

De Grens Suikerwerken produceert vijf productcategorieën voor de internationale markt, variërend van minilolly’s tot kauwbonbons. Productinnovatie, passie, het ambacht en de mens staan centraal. Dat maakt deze snoepjesfabriek bijzonder. “Klopt”, zegt Jan-Willem. “Het proces van snoep maken is al meer dan honderd jaar oud. We hebben bij de Grens te maken met zeer veel ambachtelijk werk. Dat vraagt om gecontroleerde groei. Te snel te veel willen, kan niet. Daar zijn onze productieprocessen te handmatig voor. We zijn ambachtelijk, maar we willen wel innovatief blijven.”

Ambachtelijk klinkt een tikkeltje oud. Hoe kun je vernieuwend blijven?
“Ik krijg regelmatig de vraag of we niet iets nieuws ‘oud-Hollands’ hebben. Hahaha, dan zeg ik dat dat eigenlijk al zo’n vijftig jaar geleden uitgevonden had moeten worden! Maar alle gekheid op een stokje; we brengen regelmatig nieuwe ideeën naar voren en soms met succes. Zo kijken we in ons team vaak naar artikelen van vroeger. Die laten we dan opnieuw het levenslicht zien. Denk bijvoorbeeld aan een fluitjeslolly, de befaamde ‘Lange Jan’ en de nougat-lolly. Ook steken we soms oude smaken in een nieuwe jasje. Maar wat we ook doen is dat we altijd uitgaan van onze kracht: het maken van mooie en eerlijke producten. En met echte suiker. Niet dat suikervrije gedoe. Daar stoppen we echt geen energie in.”

De fabriek is ook bijzonder vanwege de inzet van medewerkers met een arbeidsbeperking.Hoe combineer je een traditioneel ambacht, moderne veiligheidseisen en de inzet van deze medewerkers?
Heel veel instructie geven en op plaatsen waar draaiende machines staan en wordt gewerkt met scherp draaiende delen extra bescherming bieden aan deze mensen. Zo is het risico hoger bij repeterend zwaar tilwerk en bij ‘herhalingen’. Daar waar het werk ‘gewoon’ wordt, zien we een stijging van risico. Dus wisselen we erg veel van werkplek en houden we het daardoor afwisselend, uitdagend en nooit saai. Voor deze groep hebben we een interne begeleidster. In die zin geven we invulling aan de Participatiewet die sinds 2015 van kracht is. Momenteel hebben we drie medewerkers met afstand tot de arbeidsmarkt. Die opereren op nieuw gecreëerde werkplekken. Samen met de gemeente en het UWV hebben we een modus gevonden om dat permanent in te vullen.”

Terug naar het begin. Hoe zorgde je voor een frisse wind in een bestaand bedrijf?
“Tja, daar zit altijd een uitdaging. Je stapt als het ware op een rijdende trein. Echter niet in de voorste wagon, maar in de achterste. Ik was in 2010 nieuw voor de medewerkers, maar zij waren ook allemaal nieuw voor mij. Dat gaf de nodige beweging. Belangrijk is dat je vertelt waar je met het bedrijf heen wilt en waarom. Blijven communiceren met je medewerkers is belangrijk. Daar houden zij zich aan vast. Vervolgens uitdagende doelen stellen, samen met de medewerkers. Dat heb ik gedaan.”

Wat zijn die doelen dan?
“Doorgroeien naar duizend ton aan eindproducten per jaar, met respect voor mens en machine. Daarnaast willen we zichtbaar zijn en blijven met onze mooie producten via allerlei kanalen, zoals onze website. En wat we vooral niet moeten doen, is arrogant worden. De markt is erg klein. Iedereen kent iedereen. Dan moet je je dus niet profileren als dé snoepjesfabriek van Nederland. Gewoon met beide benen op de grond blijven staan en vooral laten zien wat we kunnen.”

Dat zijn dus de doelen. Maar wat zijn je dagelijkse uitdagingen?
“Dat zijn er veel, maar om de belangrijkste te noemen: het goed afstemmen van productie en afzet en de juiste balans zoeken in volume en capaciteit. Ook probeer ik steeds nieuwe markten aan te boren en te ontwikkelen. China is bijvoorbeeld een groeimarkt. Je ziet dat ze steeds meer vragen neerleggen voor kwaliteitsproducenten. Zo ook de vraag voor een nieuwe lijn van lolly’s voor China; Hollande Made! Verder is het belangrijk om het productieproces te optimaliseren om zo de kosten zoveel mogelijk te drukken. En het is een uitdaging om samen met alle medewerkers nog beter te worden. Hoe? Door ze mee te nemen in het denkproces. Er zit zoveel kennis bij de mensen zelf. En vooral ook zaken bespreekbaar maken en houden. Verder doen complimenten wonderen.”

Wat zijn de succesfactoren en wat zijn de valkuilen van deze snoepjesfabriek?
“We kunnen ons enorm druk maken over productie. Ontwikkeling (product en productieproces), maar ook onderhoud willen dan wel eens op de achtergrond geraken.

De belangrijkste succesfactoren lopen rond in de fabriek. Dat zijn onze mensen. Die kunnen het jaar maken of breken.”

Kunnen andere ondernemingen profiteren van jullie aanpak? Hoe dan?
“Dat is moeilijk te beoordelen. Heel veel staat of valt met de kwaliteit van de medewerkers in combinatie met het beschikbare machinepark. Wel zouden andere bedrijven kunnen kijken hoe wij invulling geven aan de participatiewet.”

Heb je zelf nog ideeën opgedaan via Directeuren Netwerk die je toepast in je bedrijf?
“Elke keer weer. Telkens kom ik met inspiratie terug. Tijdens een van de bijeenkomsten kwam ik tot de ontdekking dat ik eigenlijk een boek wil schrijven over de historie en mogelijkheden van snoep. Dit ter ondersteuning van het verkoopproces. Ik kwam op het idee toen een ander DNN-lid vertelde dat hij zijn werk in een boek had vastgelegd en dat vaak gebruikt bij commerciële contacten.”

Tot slot: ben je zelf een zoetekauw?
“Heel erg, maar hier noemen we dat proeven en testen. Feitelijk komt het neer op veel snoepen. Ook proef ik wat onze collegiale vrienden uit het vak op de markt brengen, juist om smaak en mondgevoel te checken. Dat gebruiken we ook in onze eigen ontwikkelingen. Zoals je wellicht weet, kunnen we heel goed smaak en mondgevoel in  ons geheugen opslaan. Doe de test maar eens: wat heb je gisterenavond gegeten? Kun je die smaak terughalen?..”

Meld je snel aan!
Wil je niet alleen lekker lunchen, maar ook een zoete smaak in je mond krijgen? Meld je dan hier direct aan voor onze smakelijke en informatieve gastlunch op 30 augustus bij De Grens Suikerwerken in Clinge.

In het tempo van de hedendaagse innovatie, vervullen wij de behoefte aan inspiratie en sparring doormiddel van kwalitatieve en kleinschalige bijeenkomsten voor directeuren.

UITGELICHT //BLOG

Ons netwerk is continu in beweging.

Via deze inside pagina brengen we graag verhalen van onze eerdere evenementen onder de aandacht. Het doel is simpel: u vertellen wat er nu gebeurt aan die lunchtafel, u inspireren en proberen verder te brengen.